aGbk cvwL (Hornbill) Bucerotiformes eGMÆi Bucerotidae
ˆMvGòi jÁ¼v ˆjRhyî×, wbÁ²gyLx euvKv e†nr ˆVuvUwewkÓ¡ jÁ¼vGU MoGbi cvwL|
AwaKvskB e†Þevmx ‰es e†n`vKvi| c†w^exeÅvcx 56 cÉRvwZi aGbk iGqGQ| evsjvG`Gk
5 cÉRvwZi aGbk AvGQ|
aGbk
ˆVuvGUi mvnvGhÅ Avnvi (kî× KxUcZã I dj MuyGov KGi), jovB, cvjK cwiÓ•vi
I evmv ˆMvQvGbvmn wewf®² aiGbi KvR KGi| cyi‚l cvwL AvKvGi Õ¨x cvwL ˆ^GK
mvgvbÅ eo| cÉwZ cÉRvwZi aGbGki Õ¼Z¯¨ K¥¤Õ¼i iGqGQ| AwaKvsk aGbkB Õ©wei
Õ¼fvGei ‰es ‰KwU wbRÕ¼ ‰jvKvi mxgvbvi gGaÅB ˆRvo wnGmGe evm KGi, hv
10 ˆnÙi ˆ^GK 100 eMÆ wKGjvwgUvi chƯ¦ nGZ cvGi|
aGbkiv
MvQ I cv^Gii cÉvK‡wZK ˆLvoGj evmv evbvq ‰es AwaKvsk cÉRvwZGZ Õ¨x
cvwL ˆVuvGUi mvnvGhÅ Kv`v, weÓ¤v BZÅvw` w`Gq evmvi gyGL ‰KwU mi‚
duvK ˆiGL evwKUv AvUGK ˆ`q| evsjvG`Gki eo aGbGki gGZv ˆKvb ˆKvb
cÉRvwZi cyi‚l cvwL Kv`v ˆhvMvq I evBGii w`K ˆ^GK evmv AvUKvGbvi
KvGR mvnvhÅ KGi ‰es AbÅ KZKàwji cyi‚l cvwL Kv`v wMGj A®²bvwjGZ
ewo evwbGq Õ¨x-cvwLi KvGQ DMGi ˆ`q| ˆh mKj cÉRvwZi Õ¨x-cvwL evmvi
hveZxq KvRKgÆ (nesting cycle)
mgvwµ¦i AvGM evmv ˆQGo ˆewiGq AvGm ZvG`i AcwiYZ evœPviv ˆLuvoGji
gyL Avevi e®¬ KGi ˆ`q| me cÉRvwZGZ cyi‚l cvwL Õ¨x cvwLGK ‰es cGi
evœPvG`i Avnvi ˆhvMvq, `Gj ^vKv cÉRvwZGZ `Gji AbÅ m`mÅiv ‰GÞGò
mvnvhÅ KGi| ˆQvU aGbk 6wU chƯ¦ wWg cvGo, cÉvq 25 w`b Zv ˆ`q,
cÉ^g evœPvwUi eqm cÉvq 45 w`b nGj Õ¨x cvwL ˆLuvoj ˆ^GK ˆei nq|
|
|
aGbk cvwL |
eo cvwL 2wU wWg cvGo, cÉvq 45 w`b Zv ˆ`q ‰es evœPvG`i ‰Kgvm eqmKvGj
evmv QvGo, hw`I cÉvq 80 w`b evmvq hvZvqvZ KGi| AwaKvsk eo cÉRvwZi Õ¨x
cvwL evœPv bv Dov chƯ¦ evmvq ^vGK ‰es meÆGgvU 4-5 gvm ew±` Rxeb KvUvq|
ˆewkifvM cÉRvwZi Õ¨x cvwL evmvq ^vKvKvGj cvjK wbGgÆvPb KGi; wWg cvov
÷i‚i A͸ w`Gbi gGaÅB mKj Dìqb cvjK SGi hvq ‰es evmv ˆ^GK ˆei nIqvi AvGM
Avevi cvjK MRvq|
evsjvG`Gki
aGbk cvwLiv nGœQ Rufous-necked
Hornbill, Wreathed Hornbill, Oriental Pied Hornbill (Indian Pied Hornbill,
Great Hornbill (Great Pied Hornbill) I Indian Grey Hornbill
(Common Grey Hornbill)| ‰G`iGK Dîi-cƒeÆ I `wÞY cƒeÆvçGji wgkÉ wPinwir
eGb ˆ`Lv hvq|
[ˆgvt AvGbvqvi‚j Bmjvg]