Jlwa
jZvàÍ (Medicinal
Herb) ˆivM wbivgqKvix wnGmGe eÅenvhÆ Dw«¿` A^ev Dw«¿`RvZ
`ËeÅ| Jlwa jZvàGÍÂi ‰gb weGkl wKQy àY iGqGQ hv wPwKrmvi ài‚Z½cƒYÆ Dcv`vb
wnGmGe KvR KGi| ‰i gGaÅ DGÍÏLGhvMÅ KwZcq AÅvjKvjGqW (alkaloid), ™ÏvBGKvmvBWm (glycosides),
UÅvwbb (tannin),
D«¼vqx ŠZj, LwbR ‰es wfUvwgb, hv ˆMŒY wecvKRvZ `ËeÅ wnGmGe Dw«¿` ˆKvl
ev Kjvq DcwÕ©Z ^vGK|
KwZcq Jlwa jZvàÍ |
|
|
|
welKuvUvwj |
evmK |
|
|
KziwP |
bxj wbwk±`v |
eÅvcK
AG^Æ Jlwa jZvàGÍÂi gGaÅ A¯¦fzÆî× ‰gb me Dw«¿` ev Dw«¿G`i Ask hv mivmwi
A¯¦tfiY, Nb wbhÆvm, wUbKPvi (tincture), gvwjk BZÅvw` wnGmGe eÅen…Z nq ‰es Dw«¿G`i
wbhÆvm (extract)
hv mivmwi Jla wnGmGe ev Jla ŠZwii Dcv`vb wnGmGe eÅenvhÆ| ‰Qvov
KZK Lv`Å, gmjv ‰es NÉvYhyî× Dw«¿` AvaywbK A^ev mbvZb wPwKrmv
c«¬wZGZ eÅen…Z nq|
weGkl
àYvewj ^vKGjI Jlwa jZvàÍ ˆh weGkl AvK‡wZi A^ev ˆKvb weGkl Õ©vGb R¯Ãvq
‰gbwU bq| eÕ§Z, ‰me Dw«¿` Õ¼vfvweK AbÅvbÅ Dw«¿G`i gGZvB ‰es ‰KB cwiGeGk
R¯Ãvq I AbÅvbÅ MvQcvjvi bÅvq Õ¼vfvweKfvGe weÕ¦†Z| ‰KwU mvaviY AvevGm
AbÅvbÅ eü Dw«¿G`i cvkvcvwk `y’PviwU Jlwa jZvàÍ ^vKGZ cvGi| ZGe AbÅvbÅ
Dw«¿` ˆ^GK AvKvi AvK‡wZMZ ˆZgb ŠewkÓ¡Ågq bv nGjI, Jlwa àY ^vKvi KviGY
AbÅvbÅG`i Zzjbvq ˆmàwj Õ¼Z¯¨|
mbvZb
wPwKrmv c«¬wZi Jlwa jZvàGÍÂi ZvwjKvq (Materia Medica)
‰ DcgnvG`Gki cÉvq 2,000 Dw«¿G`i bvg DGÍÏL iGqGQ| ‰i gGaÅ 450 ˆ^GK 500wU
Dw«¿` cÉRvwZ evsjvG`Gk R¯Ãvq| AvqyGeÆw`K, BDbvwb, ˆnwKwg ‰es AbÅvbÅ
ˆjvKR wPwKrmvq evsjvG`Gk ˆflR JlGai eÅenvi ˆek eÅvcK| [Ave`yj Mwb]
AviI
ˆ`Lyb Dw«¿`RvZ ˆflR; àÍÂ; ˆflR Dw«¿`;
mbvZb wPwKrmv|