‰KzGk
ˆdeË‚qvwi knx` w`em I Av¯¦RÆvwZK gvZ‡fvlv w`em|
‰wU evOvwj RbMGYi fvlv AvG±`vjGbi ggƯ§` I ˆMŒiGevä¾j ÕÆwZweRwoZ ‰KwU
w`b| 1952 mvGji ‰B w`Gb (8 dvÍšyb, 1359) evsjvGK cvwKÕ¦vGbi AbÅZg ivÓ¡Ëfvlv
Kivi `vweGZ AvG±`vjbiZ QvòG`i Ici cywjGki àwjelÆGY KGqKRb Zi‚Y knx`
nb| ZvB ‰ w`bwU knx` w`em wnGmGe wPwn×Z nGq AvGQ|
eãxq mgvGR
evsjv fvlvi AeÕ©vb wbGq evOvwj gymjgvGbi Avñ-AG¯¼lvq ˆh fvlvGPZbvi DG¯Ãl
NGU, ZviB mƒò aGi wefvGMvîi cƒeÆeGãi ivRavbx XvKvq 1947 mvGji bGfÁ¼i-wWGmÁ¼Gi
fvlv-weGÞvf ÷i‚ nq| 1948 mvGji gvGPÆ ‰ wbGq mxwgZ chÆvGq AvG±`vjb nq
‰es 1952 mvGji ‰KzGk ˆdeË‚qvwi Zvi Pig cÉKvk NGU|
Hw`b
mKvGj XvKv wek¼we`ÅvjGqi Qvòiv 144 aviv AgvbÅ KGi ivRcG^ ˆewiGq
‰Gj cywjk ZvG`i Ici àwj Pvjvq| ‰GZ Aveyj eiKZ, Ave`yj Re»vi I Ave`ym mvjvgmn KGqKRb Qvòhyev nZvnZ nb| ‰ NUbvi cÉwZevG` Þzº¬
XvKvevmx XvKv ˆgwWGKj KGjR ˆnvGÕ¡Gj mgGeZ nq| bvbv wbhÆvZb mGî½I
QvòG`i cvkvcvwk mvaviY gvbyl cÉwZev` RvbvGZ cGii w`b 22 ˆdeË‚qvwi
cybivq ivRcG^ ˆbGg AvGm| Zviv ˆgwWGKj KGjR ˆnvGÕ¡j cÉvãGY knx`G`i
RbÅ AbywÓ¤Z MvGqwe RvbvRvq AskMÉnY KGi| fvlvknx`G`i ÕÆwZGK
Agi KGi ivLvi RbÅ 23 ˆdeË‚qvwi ‰K ivGZi gGaÅ ˆgwWGKj KGjR ˆnvGÕ¡j
cÉvãGY MGo IGV ‰KwU ÕÆwZÕ¦Á¿, hv miKvi 26 ˆdeË‚qvwi àuwoGq
ˆ`q| ‰KzGk ˆdeË‚qvwii ‰B NUbvi gaÅ w`Gq fvlv AvG±`vjb AviI ˆeMevb nq| 1954 mvGj cÉvG`wkK cwil` wbeÆvPGb hyî×dÌ´Ÿ
Rqjvf KiGj 9 ˆg AbywÓ¤Z MYcwilG`i AwaGekGb evsjvGK cvwKÕ¦vGbi
AbÅZg ivÓ¡Ëfvlv wnGmGe Õ¼xK‡wZ ˆ`Iqv nq|
|
|
cÉ^g
knx` wgbvi |
ZLb ˆ^GK cÉwZ eQi ‰ w`bwU RvZxq ‘ˆkvK w`em’ wnGmGe D`&hvwcZ nGq
AvmGQ| eZÆgvGb XvKv wek¼we`ÅvjGqi cwiPvjbvq 21 ˆdeË‚qvwi ivZ 12Uv ‰K
wgwbGU cÉ^Gg ivÓ¡ËcwZ ‰es cGi ‰Kvw`ò×Gg cÉavbg¯¨x, gw¯¨cwilG`i m`mÅe†±`,
XvKv wek¼we`ÅvjGqi DcvPvhÆ, wkÞKe†±`, XvKvÕ© wewf®² `ƒZvevGmi KgÆKZÆve†±`,
ivR‹bwZK ˆbZ‡e†±`, wewf®² cÉwZÓ¤vb I msMVb ‰es meÆÕ¦Gii RbMY ˆK±`Êxq
knx` wgbvGi ‰Gm knx`G`i cÉwZ kÉ«¬vNÆÅ wbGe`b KGib| ‰ mgq ‘Avgvi fvBGqi
iGî× ivOvGbv ‰KzGk ˆdeË‚qvwi, Avwg wK fzwjGZ cvwi’ MvGbi Ki‚Y myi evRGZ
^vGK|
evsjvG`k
Õ¼vaxb nIqvi ci ‰KzGk ˆdeË‚qvwi miKvwi QywUi w`b wnGmGe ˆNvwlZ
nq| ‰w`b knx` w`eGmi ZvrchÆ ZzGj aGi ˆiwWI, ˆUwjwfkb ‰es mvsÕ•‡wZK
msMVbàwj wewf®² AbyÓ¤vGbi AvGqvRb KGi| ˆ`Gki msev`còàwjI weGkl
ˆò×vocò cÉKvk KGi|
1952
mvGji ‰KzGk ˆdeË‚qvwi ˆh ˆPZbvq DóxwcZ nGq evOvwjiv iî× w`Gq
gvZ‡fvlvGK ghÆv`vi AvmGb cÉwZwÓ¤Z KGiwQj, AvR Zv ˆ`Gki Mwí ˆcwiGq
Av¯¦RÆvwZK mÁ·É`vGqi Õ¼xK‡wZ jvf KGiGQ|
|
|
eZÆgvb
knx` wgbvi |
1999 mvGji 17 bGfÁ¼i AbywÓ¤Z BDGbGÕ•vi cÅvwim AwaGekGb ‰KzGk ˆdeË‚qvwiGK
‘Av¯¦RÆvwZK gvZ‡fvlv w`em’ wnGmGe ˆNvlYv Kiv nq ‰es 2000 mvGji 21 ˆdeË‚qvwi
ˆ^GK w`emwU RvwZmG›Ni m`mÅG`kmgƒGn h^vh^ ghÆv`vq cvwjZ nGœQ| [Avng` iwdK]