‰.ˆK.‰g
AvwRRyj nK
(1923-2002) miKvwi KgÆKZvÆ I mgvRGmex| wZwb 1 ˆdeË‚qvwi
1923 ZvwiGL KzwgÍÏv ˆRjvi eywoPã DcGRjvi Pv±`jv MÉvGg R¯ÃMÉnY KGib|
cÉ^Gg wbR MÉvGgi cÉv^wgK we`ÅvjGq I cieZÆxGZ KzwgÍÏv wRjv Õ•zGj covGkvbv
ˆkGl wZwb PëMÉvg miKvwi KGjR ˆ^GK DœP gvaÅwgK cvm KGib| wZwb 1944 mvGj
XvKv wek¼we`Åvjq ˆ^GK ‰g.‰ cvm KGib ‰es PvKzwiGZ ˆhvM w`Gq PvKzwiiZ
AeÕ©vq 1960 mvGj nvfÆvWÆ wek¼we`Åvjq ˆ^GK ‰gwc‰ wWwMÉ ARÆb KGib|
AvwRRyj nGKi
KgÆRxeb ÷i‚ nq 1944 mvGj, XvKv B´ŸviwgwWGqU KGjGR BsGiwRi cÉfvlK wnGmGe|
‰i ‰K eQi ciB wZwb wkÞKZv ˆQGo wmwfj mvµÏvBR wefvGM mve-wWwÕ¡ËÙ KG´ŸÈvjvi
cG` ˆhvM ˆ`b I cieZÆxGZ ‰B wefvGM ‰wWwm cG` D®²xZ nb|
1947
mvGj ˆ`kwefvGMi ci AvwRRyj nK cvwKÕ¦vb miKvGii wkÞv I Z^Å g¯¨YvjGq g¯¨xi
‰Kv¯¦ mwPe wbhyî× nb| 1949 mvGj wZwb wWcvUÆGg´Ÿ Ae mvµÏvBR-‰i Dc-cwiPvjK
‰es 1957 mvGj Þz`Ë I KzwUi wk͸ KGcÆvGikGbi cwiPvjK nb| 1958 mvGj ZuvGK
cƒeÆ cvwKÕ¦vb Þy`Ë wk͸ KGcÆvGikGbi eÅeÕ©vcbv cwiPvjK cG` wbGqvM ˆ`Iqv
nq| 1959 mvGj wZwb ˆjvK cÉkvmb welGq covGkvbvi RbÅ nvfÆvWÆ wek¼we`ÅvjGq
hvb| ˆjLvcov ˆkGl ‰K eQi ci wZwb ˆ`Gk wdiGj wWcvUÆGg´Ÿ Ae mvµÏvBR-‰i
cwiPvjK wbhyî× nb| wZwb 1962 mvGji ‰wcÉGj cƒeÆ cvwKÕ¦vb Þz`Ë I KzwUi
wk͸ KGcÆvGikGbi ˆPqvigÅvb ‰es 1965 mvGj cƒeÆ cvwKÕ¦vb wk͸ D®²qb KGcÆvGikGbi
cwiPvjK nb| 1968 ˆ^GK 1973 mvj chƯ¦ wZwb cvwKÕ¦vb (evsjvG`k) cÍÏx D®²qb
‰KvGWgxi cwiPvjK wnGmGe `vwqZ½ cvjb KGib|
cÍÏx
D®²qb ‰KvGWgxGZ KvGRi AwfæZv AvwRRyj nGKi Rxeb`kÆGb eÅvcK cwieZÆb AvGb|
AvLZvi nvwg` Lvb-‰i Av`GkÆ AbycÉvwYZ nGq wZwb gvbyGli KjÅvGY mvgvwRK
I A^Æ‹bwZK ˆmevgƒjK KgÆKvGí D«¼y«¬ nb| ‰gbwK ˆekf„lvqI AvaywbKZv ˆQGo
wZwb ˆ`kxq Lvw` ˆcvkvK cwiavb ÷i‚ KGib|
AvwRRyj
nK eümsLÅK RvZxq I Av¯¦RÆvwZK mgvRGmevgƒjK I wkÞv cÉwZÓ¤vGbi mGã hyî×
wQGjb| ‰me cÉwZÓ¤vGbi gGaÅ BDwbGmd, eq Õ•vDUm, ˆivUvwi B´ŸvibÅvkbvj,
‰wkqvwUK ˆmvmvBwU Ae evsjvG`k, KzwgÍÏv wek¼we`Åvjq, cwievi cwiK͸bv
mwgwZ, WvqvGewUK mwgwZ, ˆcÉŒp I e†«¬ KjÅvY mwgwZ, A®¬ wk÷ KjÅvY mwgwZ,
BDGmc, wnDgÅvb ˆWGfjcGg´Ÿ dvDG´£kb, MÉvgxY eÅvsK, Avkv, gIjvbv fvmvbx
weævb I cÉhywî× wek¼we`Åvjq ‰es fviGZi eÅvãvGjvGi AewÕ©Z ‰wkqvb BbwÕ¡wUDU
di i‚ivj ˆWGfjcGg´Ÿ DGÍÏLGhvMÅ| 1976-1979 mvGj wZwb evsjvG`k miKvGii
K‡wl, c÷ I eb g¯¨x wQGjb|
‰.ˆK.‰g
AvwRRyj nK 3 ˆmG¶ŸÁ¼i 2002 ZvwiGL g†ZzÅeiY KGib| [ümGb Aviv nK]