BDbvBGUW
KgvwkÆqvj eÅvsK wjwgGUW
(BDwmwe‰j) evsjvG`Gki ˆemiKvwi LvGZi ‰KwU evwYwRÅK eÅvsK|
‰wU ˆKvÁ·vwb AvBb 1913-‰i AaxGb ‰KwU cvewjK ˆKvÁ·vwb wnGmGe
26 Ryb 1983 ZvwiGL wbew®¬Z nq| eÅvswKs eÅemvq AviÁ¿ Kivi RbÅ 1983 mvGji
26 Ryb ZvwiGL AbyGgv`b ˆcGq ‰KB eQGii 29 Ryb ZvwiGL ‰wU AvbyÓ¤vwbK fvGe
eÅemvq ÷i‚ KGi| ÷i‚GZ eÅvsKwUi AbyGgvw`Z gƒjab wQj cÉwZwU 100 UvKv gƒGjÅi
1 wgwjqb mvaviY ˆkqvGi wefî× 100 wgwjqb UvKv| eZÆgvGb ‰i AbyGgvw`Z gƒjab
1,000 wgwjqb UvKv| 35.50 wgwjqb UvKv cwiGkvwaZ gƒjab wbGq eÅemvGqi mƒPbv
KiGjI cieZÆxGZ Zv e†w«¬ Kivi dGj 31 wWGmÁ¼i 2000 ZvwiGL Zv 230.16 wgwjqb
UvKvq e†w«¬ cvq| cwiGkvwaZ gƒjaGbi gGaÅ 101.56 wgwjqb UvKv DG`Åvî×v
I 3,048 Rb cvewjK ˆkqviGnvΣvi ‰es AewkÓ¡ 14.06 wgwjqb UvKv evsjvG`k
miKvi KZƆK cwiGkvwaZ| eÅvsKwUi wiRvfÆ dv´£-‰i cwigvY 1990 mvGj wQj
85.88 wgwjqb UvKv ‰es 1999 mvGj Zv 334.78 wgwjqb UvKvq D®²xZ nq| ‰wU
XvKv I PëMÉvg Dfq Õ¡K ‰ÝGPé ‰ ZvwjKvfzî×|
BDwmwe‰j
mKj aiGbi evwYwRÅK eÅvswKs ˆmev cÉ`vb KiGQ| 31 wWGmÁ¼i 2000 ZvwiGL eÅvsKwUi
ˆgvU AvgvbZ 12,158.2 wgwjqb UvKvi gGaÅ Õ©vqx AvgvbZ wQj 2,925.7 wgwjqb,
mçqx AvgvbZ 3,988.21 wgwjqb, PjwZ AvgvbZ 1,654.5 wgwjqb ‰es wewea AvgvbZ
3,549.8 wgwjqb UvKv| ‰me AvgvbGZi Ici eÅvsKwUi cÉ`î myG`i nvi 7.50%
ˆ^GK 10%-‰i gGaÅ mxgve«¬ wQj|
‰KB
ZvwiGL BDwmwe‰j-‰i ˆgvU FY I AwMÉGgi cwigvY `uvovq 9,443.9 wgwjqb UvKv|
‰me FY e†nr, gvSvwi I Þy`Ë wk͸ BDwbGU `xNÆGgqvw` I PjwZ gƒjab LvGZ
weZiY Kiv nGqGQ| ‰Qvov M†nvqY, Avg`vwb-iµ¦vwb A^Ævqb ‰es eÅemv-evwYRÅ
LvGZI eÅvsKwU DGÍÏLGhvMÅ cwigvY FY weZiY KGiGQ| ‰ mgGq cÉ`î FGYi Ici
BDwmwe‰j meÆwbÁ² 10% ‰es mGeÆvœP 16.50%-‰i gGaÅ cwieZÆbkxj nvGi my`vGivc
KGi| ZGe eÅvsKwUi ˆgvU FY I AwMÉGgi 33.79% ˆgqvG`vîxYÆ I Abv`vwq ^vKvq
wei…cfvGe ˆkÉYxwebÅvmK‡Z nGqGQ| FY I AwMÉg eÅZxZ eÅvsKwU 2000 mvGj wewf®²
ˆKvÁ·vwbi ˆkqvi I wWGeçvGi 149.88 wgwjqb, cÉvBR e´£ ò×Gq 5.26
wgwjqb, 3 ermi ˆgqvw` 5% wUAÅv´£wU e´£ 50 wgwjqb, 3 ermi ˆgqvw` 5% wegvb
e´£ 50 wgwjqb, miKvwi ˆUÇRvwi wej 1,160 wgwjqb ‰es MÉvgxY eÅvsK eG´£ 150 wgwjqb UvKv wewbGqvM KGi| BDwmwe‰j ŠeG`wkK evwYGRÅI
eÅvcKfvGe AskMÉnY KGiGQ| ŠeG`wkK evwYGRÅi ˆjbG`bmgƒGni AwaKvsk Avg`vwb
I iµ¦vwb A^ÆvqGb (h^vò×Gg 5,616 wgwjqb I 14,151 wgwjqb UvKv) mÁ·†î×
wQj| 2000 mvj chƯ¦ BDwmwe‰j weG`Gk ˆgvU 130wU eÅvsK I Avw^ÆK cÉwZÓ¤vGbi
mGã KGimcG´£´Ÿ eÅvswKs mÁ·KÆ Õ©vcb KGi|
eÅvsKwUGK
‰i wecyj cwigvY ˆkÉYxwebÅvmK‡Z FY I AwMÉGgi RbÅ gybvdv ˆ^GK cÉwfkb msiÞY
KiGZ nGqGQ eGj ‰i DcvRÆbÞgZv nËvm ˆcGqGQ ‰es Zv ‰i cwimÁ·G`i àYMZ gvGbiI
AebwZ NwUGqGQ|
31
wWGmÁ¼i 2000 ZvwiGL BDwmwe‰j-‰i ˆgvU cwimÁ·G`i gƒjÅ wQj 15,919.7 wgwjqb
UvKv ‰es wÕ©wZcò-ewnfƃZ cwimÁ·G`i cwigvY wQj 19,906.10 wgwjqb UvKv|
20
m`mÅwewkÓ¡ ‰KwU cwiPvjK clÆ` BDwmwe‰j-‰i mvweÆK eÅeÕ©vcbv Zî½veavb ‰es
mGeÆvœP bxwZ-wbaÆviYx KZ‡ÆcÞ| 2000 mvj chƯ¦ BDwmwe‰j-‰i kvLvi msLÅv
wQj 81wU ‰es ˆgvU ˆjvKej wQj 1,960 Rb|
[‰m.‰g gvndzRyi ingvb]