BDbvBGUW
B´ÖyGi´Ö ˆKvÁ·vwb wjwgGUW
ˆemiKvwi
LvGZi ‰KwU mvaviY exgv ˆKvÁ·vwb| ˆKvÁ·vwb AvBb 1913-‰i AaxGb
7 ˆg 1985 ZvwiGL ‰KwU cvewjK wjwgGUW ˆKvÁ·vwb wnGmGe wbew®¬Z nq| B´ÖyGi´Ö
AÅvÙ 1938 ‰es i‚jm 1958-‰i AvIZvq Rxebexgv eÅZxZ meÆcÉKvi mvaviY exgv-ˆmev
cÉ`vGbi jGÞÅ ˆKvÁ·vwbwU MwVZ nq| ˆKvÁ·vwbwU 1985 mvGji 12 AGÙvei eÅemv
AviGÁ¿i AbyGgv`b cvq ‰es 15 AGÙvei ZvwiGL exgv wefvGMi mvG^ ZvwjKvfzî×
nGq ‰KB eQGii 19 AGÙvei eÅemv ÷i‚ KGi| cÉwZÓ¤vjG™² ˆKvÁ·vwbwUi AbyGgvw`Z
gƒjab wQj cÉwZwU 100 UvKv gyGjÅi 1 wgwjqb mvaviY ˆkqvGi wefî× 100 wgwjqb
UvKv| ‰ ˆKvÁ·vwbi cwiGkvwaZ gƒjab 60 wgwjqb UvKv| ‰i cvuPwU cÉvwZÓ¤vwbK
DG`Åvî×v nGœQ WvbKvb eËv`vmÆ (evsjvG`k) wjwgGUW, AÙvwfqvm wÕ¡j AÅv´£
ˆKvs Ae evsjvG`k wj., gÅvKvg&m evsjvG`k UÇvÕ¡, k’IqvGjm evsjvG`k
wj. ‰es bÅvkbvj ˆeËvKvmÆ wj.|
1990
mvGji 9 ‰wcÉj BDbvBGUW B´ÖyGi´Ö ˆKvÁ·vwb wj. XvKv Õ¡K ‰ÝGPé ‰
ZvwjKvfzî× nq| wewf®² exgv wÕ•Ggi gvaÅGg ˆKvÁ·vwbwU mÁ·` I eÅemv-evwYGRÅi
mÁ¿veÅ SzuwK AewjLb Kivi gvaÅGg ˆmàwji Avw^ÆK wbivcîv wbwøZ KiGQ| ‰wU
cybeÆxgv I ˆhŒ^exgv eÅemvGq AskMÉnY KGi| Aciw`GK wi-B´ÖyGi´Ö wUÇwU-i
weavb Abyhvqx ˆKvÁ·vwbwU wbGRi M†nxZ/AewjwLZ SzuwKi 50% mvaviY exgv KGcÆvGikb ‰i wbKU cybeÆxgv KGi| mvaviY exgv eÅemvGqi AvIZvq ‰B ˆKvÁ·vwb
Aw™², ˆbŒ, ˆgvUimn wewea exgv-ˆmev cÉ`vb KGi|
2000
mvGj ˆKvÁ·vwbwU 131.21 wgwjqb UvKv ˆgvU wcÉwgqvg ‰es 78.03 wgwjqb UvKv
bxU wcÉwgqvg Avq jvf KGi| Aciw`GK, Dî× eQGi cybeÆxgv wcÉwgqvg eve` ‰wU
53.18% wgwjqb UvKv mvaviY exgv KGcÆvGikbGK cwiGkva KGi| ‰Qvov ˆKvÁ·vwbwU
2000 mvGj 14.60 wgwjqb UvKv bxU exgv`vwe cwiGkva KGi| H eQi ˆKvÁ·vwbwUi
AwRÆZ AewjLb gybvdv wQj 15.60 wgwjqb UvKv| exgv eÅemv-cÉmƒZ AewjLb gybvdv
eÅZxZ 2000 mvGj ˆKvÁ·vwbwU wewbGqvM ˆ^GK 14.81 wgwjqb UvKv Avq KGiGQ|
31 wWGmÁ¼i 2000 ZvwiGL ‰wUi Ki-cƒeÆ gybvdv wQj 26.52 wgwjqb UvKv ‰es
‰ eQi ‰wU 23% nvGi jfÅvsk cÉ`vb KGi| ÷i‚ ˆ^GK ˆKvÁ·vwbwU ‘AÕ¼vfvweK
ÞwZi RbÅ mwçwZ Znwej’ msiÞY KiGQ ‰es 2000 mvGj Dî× ZnweGji wÕ©wZ wQj
86.34 wgwjqb UvKv| wewf®² cÉKvi miKvwi mçqcò, ˆKvÁ·vwbmgƒGni ˆkqvi,
wewf®² eÅvsGK Õ©vqx AvgvbZ ‰es myigv fÅvwj wU ˆKvÁ·vwb wj. bvgK ‰KwU
wbRÕ¼ mvewmwWqvwi ˆKvÁ·vwbGZ ˆkqvi gƒjaGb wewbGqvMmn 2000 mvGj ‰ ˆKvÁ·vwbi
ˆgvU wewbGqvGMi cwigvY wQj 141.66 wgwjqb UvKv| H eQGii ˆkGl ‰i ˆgvU
cwimÁ·G`i gƒjÅ wbi…wcZ nq 304.13 wgwjqb UvKv|
ˆKvÁ·vwbwUi
cÉavb KvhÆvjq XvKvq| XvKv I PëMÉvg knGi ‰KwU KGi ˆRvbvj Awdmmn mviv
ˆ`Gk ‰i 13wU kvLv Awdm iGqGQ| `yeÆj I ˆjvKmvwb kvLvmgƒn e®¬ Kivi ci
‰ ˆKvÁ·vwbi kvLvi msLÅv cƒGeÆi 23wU ˆ^GK nËvm ˆcGq 2000 mvGj 13wUGZ
ˆbGg AvGm| 12 m`mÅwewkÓ¡ ‰KwU cwiPvjK clÆ` ‰B ˆKvÁ·vwbi mvweÆK eÅeÕ©vcbv
Z`viwK I bxwZ wbaÆviY/AbyGgv`b KGi| eÅeÕ©vcbv cwiPvjK ˆKvÁ·vwbwUi cÉavb
wbeÆvnx| [‰m. ‰g gvndzRyi ingvb]