Avmvg
fviGZi
Dîi-cƒeÆvçGj AewÕ©Z ‰KwU ivRÅ| ‰wU cwøGg msGKvk b`x ˆ^GK cƒGeÆ mvw`qv
chƯ¦ weÕ¦†Z| Avmvg nGœQ DîGi wngvjq ceÆZgvjvi cƒeÆvçj ‰es `wÞGY Avmvg
AçGji gaÅ w`Gq cÉevwnZ eËþcyò bG`i `vb, ‰es `wÞYgyLx ˆmËvGZ cwj cGo
ˆh wekvj mgZj f„wg m†wÓ¡ nGqGQ ZvB ‰Lb Avmvg bvGg cwiwPZ| ‰ f„LíGK gnvKvGeÅ
cÉvM-GRvwZl ‰es cyivGY Kvgi…c ejv nGqGQ| gymwjg HwZnvwmKivI ‰GK Kvgi…c
eGjGQb| Angxqiv ‰B f„LGíi KZ‡ÆZ½ MÉnY Kivi wKQyKvj ci ‰wU Avmvg bvGg
cwiwPwZ jvf KGi| me w`K w`GqB AvmvGg cÉGek Kiv mnR| ‰ KviGY ‰B f„LíwU
mKj hyGM cvk¼ÆeZÆx ‰jvKvi ÞywaZ gvbyl I `ytmvnmx AwfhvòxG`i RbÅ wQj
‰KwU AvKlÆYxq ‰jvKv| dGj ‰LvGb AwÕ¡ËK, gGãvjxq, `Ëvweo esGkv«¿„Z I AvhÆG`i
ˆek KGqK aiGbi DcRvwZ m†wÓ¡ nGqGQ| AvmvGgi AvaywbK RbMY fviGZi AbÅvbÅ
AsGki gGZvB mswgwkÉZ ‰es K^v eGj bvbv aiGbi fvlv I Dc-fvlvq| ‰G`i gGaÅ
ˆKejgvò Angxq I evOvwjG`iB iGqGQ ZvG`i wbRÕ¼ wjLb c«¬wZ I mvwnZÅ| AbÅvbÅ
fvlvfvlxiv ˆivgvb niGd wjGL ^vGKb ‰es ZvG`i wbRÕ¼ ˆKvb mvwnZÅ ˆbB|
AvmvGgi BwZnvmGK ˆgvUvgywU PviwU chÆvGq fvM Kiv hvq,
h^v ˆcŒivwYK Avgj, cÉv^wgK Avgj, Angxq Avgj ‰es AvaywbK Avgj| ˆcŒivwYK
AvgGj Avmvg wQj AbvhÆ RvwZ ‘`vbe I AmyiG`i’ wbq¯¨GY| cGi Dîi-cwøg w`K
ˆ^GK AvhÆiv ‰Gm ‰ f„Lí `Lj KGi ˆbq| wLËÕ¡xq PZz^Æ kZK ˆ^GK ÷i‚ nq cÉv^wgK
hyM| ൦ mgËvU mgy`ËàGµ¦i (Avby 330-80 wLË) ‰jvnvev` wjwcGZB cÉ^g AvmvGgi
(Kvgi…c) DGÍÏL cvIqv hvq| cƒeÆw`K ˆ^GK AngxqG`i ‰es cwøg w`K ˆ^GK òGqv`k
kZvõxGZ gymjgvbG`i Avmvg `Lj Kivi cƒeÆ chƯ¦ cÉviwÁ¿K Avgj AeÅvnZ wQj|
gymwjg Awfhvb cÉwZnZ nq, ‰es ejGZ ˆMGj AvmvGgi BwZnvGm ˆKvb gymwjg kvmbvgj
wQj bv| Angxqiv Avmvg Rq KGi cÉvq Qq k eQi ˆ`kwU kvmb KGi| wKQy mgGqi
RbÅ egÆxiv Avmvg `Lj KGi ˆiGLwQj| 1826 mvGj Avmvg fviZeGlÆi weËwUk mvgËvGRÅi
A¯¦fzÆî× nq| 1874 mvj chƯ¦ Avmvg kvwmZ nq evsjv cÉG`Gki ‰KwU Aski…Gc|
‰mgq ‰i cÉkvmwbK eÅeÕ©vi D®²qGbi jGÞÅ AvmvgGK evsjv cÉG`k ˆ^GK c†^K
KGi ‰KRb Pxd KwgkbvGii AaxGb bÅÕ¦ Kiv nq| ‰KB mgGq wmGjU, KvQvo, ˆMvqvjcvov
ˆRjv I MvGiv wnjm ˆRjvi Dîi AskGK Avmvg cÉG`Gki mGã hyî× Kiv nq ‰es
evOjv fvlvfvlx wecyj msLÅK ˆjvKGK AvmvGgi bvMwiK Kiv nq| BwZcƒGeÆ Kvgi…c,
`vivs, bIMs, wkemvMi I jwLgcyi ˆRjv mg¯¼Gq MwVZ ˆh Avmvg ivRÅ AngG`i
«¼viv kvwmZ nGZv ‰mgGq Zvi eÅvcK weÕ¦†wZ NGU| cveÆZÅ ˆRjv Lvmx I ŠRw¯¦qv,
wmGjU I KvQvo ˆRjvi mgÁ¼Gq MwVZ myigv DcZÅKv ‰es evsjvi MvGiv cvnvo
I ˆMvqvjcvov ˆRjv mg¯¼Gq mvw`qv ˆ^GK ˆMvqvjcvov chƯ¦ mgMÉ ˆ`k ‰ mgq
Avmvg bvGg cwiwPwZ jvf KGi| ‰B AeÕ©vq AvmvGgi wgkÉ RbmvaviGYi gGaÅ eÅvcK
nvGi bZzb KGi mswgkÉb NGU| ‰B mswgkÉGY ˆhvM nq ZzjbvgƒjKfvGe cøvrc`
cvnvwo RbMY ‰es wecyj msLÅvq evsjv fvlvfvlx D®²ZZi RbMGYi| ‰GZ KGi m†wÓ¡
nq fvlv I msÕ•‡wZMZ cÉKU mgmÅvi hv mvÁcÉwZK KvGj AvmvGg AwÕ©iZvi m†wÓ¡
KGi| 1905 mvGj AvmvgGK evsjv cÉG`Gki XvKv PUÇMÉvg I ivRkvnx wefvGMi
mvG^ hyî× KGi cƒeÆevsjv ‰es Avmvg bvGg ‰KwU bZzb cÉG`k MVb Kiv nq| beMwVZ
‰B cÉG`kGK ‰KRb ˆjdGUbÅv´Ÿ MfbÆGii AaxGb bÅÕ¦ Kiv nq| ‰B MVb cÉwò×qv
Qq eQi ci Avevi cwieZÆb Kiv nq| eãfã i` KGi cƒeÆ evsjvGK cwøgeGãi
mGã cybivq hyî× Kiv nq ‰es AvmvgGK Avevi bÅÕ¦ Kiv nq ‰KRb Pxd KwgkbvGii
AaxGb| ÷aygvò cveÆZÅ ˆRjv Lvmx I ŠRw¯¦qvB bq, wmGjU, KvQvo, MvGiv wnjm
I ˆMvqvjcvov ˆRjvI ‰i A¯¦fzÆî× Kiv nq|
1912 mvGj AvmvgGK MfbÆGii cÉG`k Kiv nq ‰es ˆmLvGb
‰KwU wbevÆnx cwil` I ‰KwU AvBbmfv MwVZ nq| Õ¼vaxbZv jvGfi ciI MfbÆGii
cÉG`k wnGmGe AvmvGgi ghÆv`v AÞzY³ wQj| ZGe ˆ`k wefvGMi (1947) dGj KwigMé
gnKzgvi ‰Kvsk eÅZxZ mgMÉ wmGjU ˆRjv Avmvg ˆ^GK wewœQ®² KGi cƒeÆ cvwKÕ¦vGbi
A¯¦fzÆî× Kiv nq| [wmivRyj Bmjvg]
Mɯ©cwé K. L Barua, History of Kamarupa; P Bhattacharya,
Kamarupa-sasanavali; B. K Barua, Cultural History
of Assam; Sir Edward Gait;
History of Assam.